EZBER NASIL YAPILIR?

Yeni Cevap 
 
Konuyu Değerlendir
  • 23 Oy - 2.65 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
EZBER NASIL YAPILIR?
26-11-2007, 12:57 (En son düzenleme: 05-12-2008 10:59 arachnanthe.)
Mesaj: #1
EZBER NASIL YAPILIR?

Bir tiyatro oyuncusu için işin en zor, en zevksiz ama son derecezorunlu ve sorumluluk taşıyan yanı, ezberdir. Ezber konusunda heroyuncunun kendine göre bir yöntemi vardır. Kimi kuru kuruya ezberler;kimi elinde metin, mizansenle ezberler; kimi yüksek sesle çalışarak,bazıları da sessizce okuyarak ezberler. En yaygını yazarakezberlemektir. Rolü iki kere, üç kere, bazen dört kere dikkatliceyazmak gerekir. Böylece kelimelere, oyun yazarının cümle yapısına, enönemlisi, kelimelerin ve cümlelerin altındaki anlamlara alışırsınız.Zaten önemli olan, o anlamların ezberlenmesidir. Yani, dramatik dokuiçinde neyi, niçin, neden ve kime söylediğinizdir... Anlamları iyicetanıdıktan sonra kelimeleri ve yazarın cümle yapılarını aklında tutmakgerekir ki, o da provalar boyunca ve evde kendi kendine yaptığın çoksıkı çalışmalarla yavaş yavaş belleğe geçer. Her cümlede mutlaka biranahtar kelime vardır. Cümleleri ezberledikten sonra anahtar kelimelerisıraya koymak işi oldukça kolaylaştıracaktır. İmgelem yoluyla da çokrahat ezber yapılabilir. Bu yöntem genellikle olay sırasınıkarıştıranlar için önerilir. Tek yapmanız gereken, detaylarıylabirlikte okuduğunuzu kafanızdan geçirmeniz. Olay sırasını düşünerekreplikleri söylemek…
Önemli olan bir nokta da şudur ki -genellikle amatör oyuncular yapar buhatayı- bir metni bütün olarak ezberlemeye çalışırlar. Büyük birpastayı tek lokmada yemeye çalışmak gibidir bu! Pastayı dilimlereayırıp yemek gerekir ve bir lokma bitmeden diğer lokma ağza g**ürülmez!
Anlamsız, kuru kuruya, tepeden dolma ezber, iyice zordur. Cebirdersindeki formülleri bilmeden kuru kuruya ezberleyerek yazmak gibidir.Gerçi bazı uzun ve çetrefilli ya da manzum, çok farklı yapıda veyakakofonik cümleler vardır ki, onları hemen her gün yüksek sesle vepapağan gibi defalarca tekrarlayarak çalışmak gerekir. Yani, dilini,dudaklarını, ağzının içinde konuşmana yardımcı olan bütün organlarını okelimelere iyice alıştırmak gerekir. Örnek olarak, Jean Canolle’denAsude Zeybekoğlu’nun çevirdiği Kralın Kısrağı adlı oyunda, bir Almanprensesinin tiradını verelim. Oyunun bir yerinde prenses, Orta ÇağAvrupası’nda kullanılan bütün armaların isimlerini ve özelliklerini,renklerini ve ayrıntılarını sıralayarak okuyordu. İşte üç sayfa sürentiradın bir kısmı:
... Yarı belinden aşağısı gemi şeklinde biten leoparla, aslan kuyruğuşeklinde biten leopardan tutun da ağzı açık, dili çıkmış, kuyruğuvücuduna paralel kalkmış, ucu dışa çevrileceğine içine çevrilmiş tekarslanla, yüz yüze gelmiş, sırt sırta gelmiş çift arslana, babasınıntek mirasçısı olmak için anasını zina suçuyla damgalayıp öz kardeşinipiç ilan eden Fransız şövalyesi Jean Daves’nin armasındaki kuyruksuzarslana kadar, bir bakışta hepsini ayırt ederim...
En sağlıklı ezber çalışması, sabahın erken saatlerinde ev halkıuyurken, ortalık sessiz ve trafik başlamamışken, tabii iyi bir uykudansonra, kafan dinlenmişken yapılır. Saat 6 ile 8 arası çok iyidir. Amabu ezber çalışmasını pekiştirmek için tiyatroda günü gününe yapılantoplu provalar şarttır. Yani ezberlediğin kelimeleri, cümleleriprovalar boyunca, oyun içinde defalarca mizanseniyle birlikte yerineoturtman şarttır. Provalar genellikle bir veya bir buçuk ay sürer.Bunun en fazla ilk 15 günü, hadi diyelim ilk 20 günü ezber canavarınıortadan kaldırmaya yeter. Böylece oynadığın karakteri bütünlemek içinprovalardan rahatça yararlanmaya başlayabilirsin. Yönetmen sanamizansenlerini ve giderek oyundaki rolünün anlamını ve kendi yorumunuverirken, bir de senin bozuk ezberinle uğraşmak zorunda değildir. Amamaalesef bu ezber keşmekeşi içinde çoğu yönetmen istediği yorumualamaz, bas bas bağırır, sinirler gerilir. Ancak eninde sonundaoyuncular işi kotarır. Son provalara kadar seni uğraştıran bazırepliklerin olur, ama sonunda mecburen ezber canavarının hakkındangelinir... mi?
Sen öyle san! Onuncu, yirminci, hatta ellinci oyunda bile belleğin sanatuzaklar kurabilir. Hiç beklemediğin bir anda, oyunun en heyecanlıyerinde, o hınzır kelime dilinin ucundan kaçar, seni ve rol arkadaşınızor durumda bırakır. Gerçi karşılıklı bir gayretle o tuzak giderilirama çok kısa bir süre de olsa sizi oyun dışına iter; uyandırır. Oyüzden, hemen her oyundan önce sanatçı rolünü okumalı, özellikle zayıfolduğu repliklerin ezberini tazelemeli, iyice ve dikkatle, hatta yükseksesle tekrar yapmalıdır. Bir oyuncunun sahne üzerine ezberinden veoyunundan son derece emin ve sağlam çıkması, bir pilotun uçağın tümmotor aksamından ve kendi moralinden tamamıyla emin olarakhavalandırmasına benzer. Onun dayanağı, dikkati ve motorlarıdır.Sahnedeki oyuncunun dayanağı ise belleği ve sinir sistemidir. Kimioyunu ezberlemek son derece kolaydır; çünkü Türkçesi rahat ve akıcıdır.Hele rol genellikle uzun cümlelerden ve tiradlardan oluşuyorsa-ekseriya klasik oyunlarda, Yunan tragedyalarında olduğu gibi- rahatçaezberlenir. Ama bazı oyunlar, kısa kısa cümlelerden oluşan diyaloglaradayanır ki, ezberi çok zordur. Bir de üstelik replik ezberi gerektirir.Replik, tiyatroda karşındaki oyuncunun cümlesinin son iki veya üçkelimesidir. Repliğinizi aldınız mı, konuşma sırası size gelmişdemektir. Onu almadan lafa girerseniz, rol arkadaşınızın konuşmasınıkesmiş olursunuz ki, hatadır. Bu yüzden rol arkadaşınızdan sitemler,devamı halinde kavgalar ve misillemeler gelir ki, dikkat! Sonuçtasadece kendi sözlerini değil, karşındaki oyuncunun repliğini deezberlemek gerekmektedir.
Bazı yazarlarımız vardır ki, onları ezberlemek çok zordur. Örneğin, Turan Oflazoğlu... 4. Murat’tan Sultan Murat’ın deyişi:
“Derim ki, kullarım, kıyamet günü gergin bir davul kesilip gümbürgümbür ötmeden, yeryüzünü karanlık yankılar, kanlı çığlıklarlatitretmeden
Derim ki, gecenin sarp doruklarından öfke yangınları kopmadan,yamaçlardan inen som ateşten süvariler tüm kentleri köyleri kasıpkavurmadan,
Derim ki, kara elmas tolgalı başbuğ, o yağız yokluk sultanı, suçlusuçsuz bütün canları şimşek bakışlarıyla eritmeden, güzel çirkin tekmilbedenleri kül etmeden, kullarım, derim ki,
kendinize gelin
iş işten geçmeden.
Murathan Mungan’ı ezberlemek iyice zordur. Kelime mozayiği çok çeşitli,çok renkli ve uğraştırıcıdır. Örneğin, Taziye oyunundan Başağıtçı’nınsözleri:
“Kara mavzeri Kara Rüso’nun kara poşisine sarmışlar idi. Ve de poşi kanyüzü görmüş idi. Ve de gayrı kan rengi almış idi. Bu yüzdendir ki öçlübir poşi idi. Bedirhan ağa mavzeri kucağına yerleştirdi ve ovaya,bozkıra, ıssızlığa dikti gözlerini. Toprakları gözüne sığmıyordu. Arapkısraklarıyla bir gün bir gece gidilecek yolu var idi. Gücünüçoğaltıyordu toprakları ve de kuşkularını büyütüyordu. Ve sonra oğlunu,Heje’yi çağırdı huzuruna.
Ama Reşat Nuri, Haldun Taner, Necati Cumalı gibi yazarlarımızıezberlemek son derece rahattır çünkü Türkçeleri iddiasız, özden yana,akıcıdır ve sanki senin gibi konuşurlar.
Çeviriye gelince... Çoğu kez iyi oyun yazarları iyi çeviri yapar. Çünküsahne dilini iyi bilirler. Kazara acemi bir çevirmene düştün mü, yandındemektir. Üstelik onlar çok da heyecanlıdırlar; onları çalışırkenoyunun aslıyla çevirisi arasında didişir durursun ve oyunu adetayeniden çevirirsin. Üstelik o acemi çeviriler kelimenin aslına uyar amaoyuna anlam getirmez. Onları ezberlemek son derece tatsızdır. Çünkügüzelim Türkçemiz’in şiirselliğinden tamamen uzak, habersizdirler.Böyle bir çeviriye düşenlere, Allah kolaylık versin! Sahnede en güzelTürkçe’yi, güzel bir telaffuz ve ahenkle konuşmak, Türkçe’nin hakkınıvermek, mesleğimizin en zevkli mecburiyetidir. Seyirci buna layıktır.Kuşkusuz, bu güzelliğin yolu da, sakın unutma, çok sıkı bir ezbergerektirir. Sabri Esat Siyavuşgil’in, Çetin Altan’ın, RecepBilginer’in, Oktay Rıfat’ın şahane Türkçeleri, Necati Cumalı’nın, MelihCevdet’in, Kutsi Tecer’in şiirsel tümceleri, konuşan için de, dinleyeniçin de olağanüstü bir zevktir. İşte sahne üzerinden tüm bugüzelliklerin hakkını vermek ve tadını çıkartmak için o ezbercanavarının kafasını daha başından kesmek gerekir. Göreyim seni, hücum!

Hisse Senedi Portföy Takip Programı ( Excel )

Aylık ve Yıllık Aile Bütçe planlama örneği V1.0 ( Excel )
Bu kullanıcıya email gönder Bu kullanıcının gönderdiği tüm mesajları bul
Bu mesajı alıntı yap
Yeni Cevap 

Konu Araçları
Konuyu Paylaş :  
Konunun Linki :  
BBKodu :  
Konu Araçları : EZBER NASIL YAPILIR? Yazdırılabilir Bir Versiyona Bak EZBER NASIL YAPILIR? Bu Konuyu Bir Arkadaşına Gönder EZBER NASIL YAPILIR? Bu konuya abone ol

Foruma Git:


Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi
[-]
Faydalı Linkler

AccessTr.neT | Excel VBA.Net | Site Ekle

Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS!