Özgeçmiş hazırlama, iş arama sürecinin en önemli aşamalarındanbiridir. İş görüşmesine çağrılmak, büyük ölçüde etkili bir özgeçmişyazmaya bağlıdır. Ancak ne yazık ki özgeçmiş yazmanın standart, tümbireyler ve firmalar için geçerli ve değişmez bir formatı yoktur.
Dünyanın büyük adamları, okullarının en büyük öğrencilerideğildi, ne de çoğu zaman en büyük okullular hayatın büyük adamlarıolmuşlardır.
A.Lincoln
ÖZGEÇMİŞİN NİTELİĞİ VE AMAÇLARI
Özgeçmiş, bireyin çalışma yaşamı ile ilgili bilgilerini, düzenli birşekilde işverene sunmaya yarayan bir araçtır. Diğer bir tanıma göreözgeçmiş, bireye özgü belirli değerlerin bir araya getirildiği vesergilendiği bir reklamdır.
Tanımlardan görüldüğü üzere özgeçmiş belirli bir amaca yönelik olarak hazırlanır: İş görüşmesine çağrılmak için işvereni etkilemek! Ayrıca özgeçmişin kapsamı da belirlidir: İş yaşamına ilişkin bilgiler!Dolayısı ile özgeçmişinize hayat hikayenizi değil, başvuracağınızpozisyon ile ilgili olabilecek ve işveren tarafından önem verilebilecekbilgileri yazmalısınız.
Özgeçmiş, sizi işverene tanıtan ilk araçtır. Görüşme aşamasındakendinizi daha fazla tanıtma imkanı bulabilirsiniz, ancak bunun içinönce görüşmeye davet edilmeniz gerekir. Görüşmeye davet edilme ise,gönderdiğiniz özgeçmişin ilk elemeden geçmesi sonucu gerçekleşir. Bunedenle özelliklerinizi özgeçmişinize etkili bir şekilde yansıtmakdurumundasınız.
Etkili özgeçmiş yazmak, işverenin hangi bilgileri görmek istediğinisezinleyip, mevcut özelliklerinizden işveren tarafından değertaşıyabilecek olanları yazmaktır. Bu açıdan işvereni hiçilgilendirmeyen bilgileri içeren üç sayfalık bir özgeçmiş, tamamenişverenin pozisyon için adayları değerlendirirken kullanacağı temelbilgileri içeren bir sayfalık özgeçmişten daha etkili değildir.
Etkili özgeçmiş yazmak, mevcut nitelikleriniz ve başarılarınız ilebaşvurduğunuz pozisyonda firmaya değer katabileceğinizi işverenegöstermek demektir. Özgeçmişinizi değerlendiren firma yetkilisi, mevcutniteliklerinize ve geçmişteki başarılarınıza bakarak, firmaya değerkatabileceğiniz konusunda ikna olmalıdır.
Etkili özgeçmiş yazmak, işverene özgeçmişinizin o pozisyon içinhazırlandığı izlenimini vermek demektir. İdeal olarak, her başvurulanpozisyon için; firma kültürünü, iş tanımını ve iş niteliklerini gözönünde bulundurarak ayrı bir özgeçmiş hazırlamanızda yarar vardır.Ancak uygulamada bireyler genellikle tüm iş başvurularını aynı özgeçmişile yapmaktadır. Hele bu özgeçmiş, bir örnekten kopyalanmışizlenimini de veriyorsa daha da etkisizleşmektedir.
Özgeçmiş yazmanın temel amacı iş görüşmesine çağrılmak ise de,özgeçmişinizi iş başvurunuzda göndermek dışında farklı amaçlarla dakullanabilirsiniz. Örneğin ;
Özgeçmişinizi yazarken ve güncellerken, aynı zamanda kendi değerlerinizi ortaya koymuş ve gelişmenizi izlemiş olursunuz.
Özgeçmişinizi, referans olarak belirttiğiniz kişilere verirseniz,firma yetkilileri bu kişileri aradığında sizin hakkınızda tam vetutarlı bilgiler verebilir.
Özgeçmişinizi; akraba, tanıdık ve arkadaşlarınıza verirseniz,size ilişkin bir iş fırsatını araştırmalarına, gerektiğinde diğerkişilere sizin hakkınızda tam ve doğru bilgi vermelerine kolaylıksağlamış olursunuz.
Özgeçmişinizi, iş görüşmesinde yanınızda bulundurursanız,görüşmenin hemen öncesinde gözden geçirebilirsiniz. Ayrıca birden fazlakişi ile görüşürseniz ve ihtiyaç duyulursa yanınızdaki özgeçmişlerdenverebilirsiniz. Özellikle faksla gönderilen özgeçmişlerin deformeolması sonucu görüşme sırasında orjinal bir nüshayı vermekte yararvardır.
Öğrenci iseniz özgeçmişinizi staj başvurusunda kullanabilirsiniz.
ÖZGEÇMİŞ ÇEŞİTLERİ
Zaman sıralı özgeçmiş : Bu tür özgeçmişlerde işdeneyimi, eğitim vb. bilgiler, tarih sırası ile sondan başlayarakyazılır. Böylece okuyanın sizin gelişiminizi görmesi mümkün olur.İşverenlerin çoğu bu tür özgeçmişleri tercih ederler. Ancak çok fazlaiş deneyimine sahip bireylerin tüm deneyimlerini bu şekilde alt altayazması, okuyanın kafasını karıştırabilir.
Zaman sıralı özgeçmiş, iş deneyiminiz çok fazla değilse yararlıolabilir. Bu tür özgeçmişlerde boşluklar hemen görüldüğünden, işgeçmişinizde aralar yoksa, bu sizin için bir avantaj olabilir.Özellikle hep aynı tür işlerde çalışmışsanız zaman sıralı yöntemikullanmakta yarar vardır. Böylece istikrarlı bir iş geçmişiniz olduğumesajını vermiş olursunuz.
Zaman sıralı özgeçmişte, son iş deneyimine daha fazla yer ayırmakgerekir. Çünkü en son kazanılan deneyim, yeni işe en kolayaktarılabilecek deneyimdir. Bununla birlikte daha önceki işdeneyimlerinizden başvurduğunuz pozisyonla en çok ilgili olanlarına,diğerlerine nazaran daha fazla yer ayırmanız gerekir.
Fonksiyonel (işlevsel) özgeçmiş : İşverenlertarafından pek tercih edilmese de bazı durumlarda fonksiyonel özgeçmişhazırlamak yararlı olabilir. Bu tür özgeçmişlerde o güne kadaryapılanlar, uzmanlık alanlarına göre belirli gruplar (Örneğin,pazarlama, insan kaynakları, halkla ilişkiler vb.) altında toplanarakyazılır. Her gruba yazılanları kendi içinde sondan başlayarak tarihsırasına koymak mümkündür. Çalışılan işyerleri, tüm grupların altındatopluca gösterilir. Ancak bu özgeçmişten hangi deneyimin hangiişyerinde kazanıldığı açıkça görülmez.
Bu tür özgeçmişler, çok uzun iş deneyimi olup, farklı alanlardadeneyim kazanmış kişilerce tercih edilebilir. Çünkü iş deneyiminibirbirleri ile ilgili gruplar altında toplamak, değerlendirenindeneyimleri daha kolay algılamasını sağlar.
Bu tür özgeçmişlerde, sadece başvurulan pozisyon ile ilgiliyapılanlara yer verilebilir. Böylece işverene başvurulan pozisyon ileilgili özelliklerin bilindiği mesajı verilmiş olur, ayrıca ilgisizdeneyim ve eğitimlerle değerlendirenin kafası karıştırılmaz.
Tüm bunlara ek olarak sık iş değiştirenler, uzun süre çalışmaya araverenler tarafından da bu tür özgeçmişler tercih edilebilir. Böylecedeğerlendirenin dikkati tarihlerden daha çok deneyime çekilir.İşverenlerin bu tür özgeçmişleri tercih etmemesinin bir nedeni de, işdeğiştirme sıklığını ve çalışmadaki uzun süreli araları görememesidir.
ÖZGEÇMİŞİN BİÇİMİ
Özgeçmişinizi bilgisayar ortamında yazmanız önerilir. Daktilo ileyazmak son çare olarak algılanmalı, el yazısından ise kaçınılmalıdır.
Özgeçmişinizi hazırlarken, okunaklı bir yazı karakteri ve puntoseçmelisiniz. Çok büyük puntolar yerinizi daraltacak, çok küçük olanlarise okumayı güçleştirecektir. Özgeçmişlerde genellikle 11-12 puntokullanılmaktadır. Özgeçmişlerde çok sayıda karakter kullanmak,okuyucunun dikkatini dağıtabilmektedir. Yine yaygın kullanılan yazıkarakterleri olarak times, helvetica gibi kolay okunanlar tercihedilmektedir. Başvurduğunuz pozisyonun niteliğine göre siz farklı yazıkarakterleri kullanabilirsiniz. Önemli olan kolay okunmasıdır.
Özgeçmişiniz tekdüze olmamalıdır. Özgeçmişinize düzenli bir biçimvermek ve kolay okunmasını sağlamak için, vurgulamak istediğiniznoktaları, kalın (bold) karakter kullanmak, altını çizmek gibi biçimözelliklerini kullanarak farklılaştırabilirsiniz. Bu amaçla işdeneyimi, eğitim gibi özgeçmişin bölüm başlıklarını büyük harfle, kalınve diğer yazılardan bir büyük punto ile yazmanız önerilir. Önemli olanbilgilerinizi belirli bir düzen içerisinde değerlendirenesunabilmektir. Bu açıdan aynı tür bilgilerin aynı hizada yer alması,özgeçmişinizin kolay okunmasına yardımcı olur.
Özgeçmişinizde okunaklılığı azaltacak ölçüde yazıları çok fazlasıkıştırmayın. Kaliteli bir beyaz kağıt kullanmak genellikle tercihedilir. Yazım hatalarının bulunmaması gerekir. Kalem veya daksilkullanılarak yapılan düzeltmeler görüntüyü bozar.
Özgeçmişinizi çok acil değilse kağıdınıza uygun bir zarf kullanarakposta ile katlamadan göndermeniz önerilir. Faks ile gönderilenözgeçmişler önemli biçim bozukluğuna uğrayabilir. Katlanmışözgeçmişlerin etkisinin azaldığı bilinmektedir. Günümüzde e-mail ilebaşvuru yapılmasına da olanak sağlanması, bu tür mahsurları büyükölçüde azaltmaktadır.
Özgeçmişe fotoğraf eklenmesi konusunda farklı görüşler var.Eğerfotoğraf koymanız gerekiyorsa da, doğal ifadenizi yansıtan kaliteli birfotoğrafınızı tercih edin.
ÖZGEÇMİŞİN BÖLÜMLERİ
Özgeçmişin bölümlerinin standart bir sırası yoktur. Sadece iletişimbilgilerinin ilk olarak yazılması genel uygulama haline gelmiştir.Bunun dışındaki bölümleri özgeçmişinizde, sizin en güçlü olduğunuzyanları ön plana çıkaracak şekilde sıralayabilirsiniz. Aşağıdakisıralama, çok fazla iş deneyimi olmayan bir bireyin genel işbaşvurusunda bulunurken yapacağı bir sıralama olabilir.
İletişim Bilgileri
Bir özgeçmişte olmazsa olmaz bir bölümdür. Çünkü isim ile adres, telefon, e-mail gibi iletişim bilgilerini kapsar.
İletişim bilgileri genellikle sayfanın üst ortasına yazılır. İsminbüyük harflerle ve diğer iletişim bilgilerine nazaran daha büyük harfkarakterleri ile yazılması, ilk bakışta göze çarpmasını sağlar.İletişim bilgilerinin sola yanaşık yazılması durumunda, özgeçmişinizdosyalanınca okunması güç olabilir.
İletişim bilgilerini özgeçmişinizin üst kısmının ortasına konulmuşbir kartvizitiniz olarak varsayın. Sizinle temasa geçilmesigerektiğinde iletişim bilgilerinizin kolayca görülebilmesi gerekir. İlkönce yazılmasının nedeni de budur.
İletişim bilgilerini yazarken Adı: , Soyadı: , Adres: , Tel: gibibaşlıklar koymanıza gerek yoktur. Özgeçmişinizi okuyanlar bunlarıbirbirinden ayırma kapasitesine sahiptirler!
İki isminiz varsa, gündelik yaşantınızda her iki ismi birliktekullanmıyorsanız, kullandığınız ismi açık, diğerinin baş harfiniyazmanız önerilir. Böylece karşı tarafın size hitap ederken hangi ismikullandığınız konusunda tereddüte düşmesini önlemiş olursunuz.
Adresinizde posta kodunuzu belirtmekte yarar vardır. Bu kısmayazılacak adresin sizin ikametgahınız olması gerekmez. Önemli olan buadrese gönderilen postaların elinize geçmesidir.
Belirttiğiniz telefonlar, size iş saatinde ulaşılabilir telefonlarolmalıdır. Sizin için sakınca doğuracak ise iş telefonunuzu vermeyin.Telefonunuz telesekretere bağlı ise, bu hususu belirtmenize gerekyoktur. Sizinle temasa geçmeye çalışan firma personeli, karşısınatelesekreter çıktığında size not bırakacaktır. Eğer başka bir kimsenintelefonunu vermişseniz, mesaj bırakılacak kişinin ismini de belirtmenizde yarar vardır Hele bu bir iş numarası ise, mutlaka belirtmelisiniz
Eğitim
İş deneyiminiz hiç yoksa veya çok az ise özgeçmişinize eğitiminizledevam etmeniz uygun olur. İş deneyimi uzun olanların, önce işdeneyimlerini belirtmelerinde yarar vardır. Çünkü belirli bir süresonra deneyim, eğitimin önüne geçmektedir. Eğitim bölümüne; okuleğitimleri, kurslar, seminerler, tez ve proje çalışmaları, burs ya daödüller yazılabilir.
Okul eğitimlerinde aşağıdaki bilgileri vermenizde yarar vardır:
Mezuniyet yılı (eğitime ara vermemiş ve normal süresinde mezun olmuşsanız giriş yıllarını da yazmanız önerilir),
Okulun adı ve yeri (okulun adından anlaşılıyor veya bilinen bir okul ise yerini yazmaya gerek yoktur),
Bölümü,
Mezuniyet derecesi (İyi bir derece ile mezun olmuşsanız).
Eğer üniversite mezunu iseniz, bitirdiğiniz lisenin başvurduğunuzpozisyona bir katkısı yok ise lise eğitimini belirtmeye gerek yoktur.Mezun olduğunuz lise, başvurduğunuz pozisyon için bazı yetkinlikleridestekliyorsa (yabancı dille eğitim yapan lise, meslek lisesi, tekniklise vb.), belirtmenizde yarar vardır. Ayrıca mezun olduğunuz liseeğitiminin üstünlüğü ile bilinen bir lise veya mezunlarının dayanışmasıbulunan bir lise (örneğin Darüşşafaka Lisesi) ise yine yazmanızda faydavardır. İlk ve orta okulları ise özgeçmişinize yazmamanız önerilir. Birkeresinde eğitim bölümüne .ilkokul üçüncü sınıfa kadar Niğde’nindiye başlayan bir özgeçmişteki bu bilginin, finans uzmanı pozisyonunane gibi bir katkısı olabileceği konusunda oldukça kafa yormuştum !…
Master/doktora eğitimine devam ediyorsanız, bunu da mezuniyettarihini boş bırakarak belirtebilirsiniz. Böylece eğitiminizinsürekliliğini de göstermiş olursunuz. (Ancak bazı firmaların işe engelolacağı düşüncesi ile devam eden eğitimleri arzulamayabileceğini debelirtilmeli 21. Yüzyılda ) Ayrıca pozisyonu destekleyen yarımbıraktığınız eğitimleri de yazabilirsiniz.
Katıldığınız kurs ve seminerlerde ise aşağıdaki bilgileri verebilirsiniz:
Kurs/seminerin konusu,
Kurs/semineri veren kurum veya kuruluşun adı ve yeri,
Kurs/semineri bitirme tarihi,
Kurs/Seminerin süresi.
Aldığınız kurs/seminerlerden bir haftanın üzerinde olanları vepozisyonla ilgili olanları yazmanız önerilir. Eğer iş deneyiminiz fazladeğilse pozisyonla ilgili olmak koşuluyla bir haftadan kısa süreliolanları da belirtebilirsiniz.
Okul eğitimlerinde aldığınız dersleri özgeçmişinizde belirtmenizegerek yoktur. Çünkü bu dersler genellikle o bölümde okumuş olmanıngereğidir. Ancak yeni mezunsanız, yurtdışında okumuşsanız ya dayurtiçinde seçmeli dersler almışsanız ve başvurduğunuz pozisyonun işniteliklerini de destekliyorsa bu derslere özgeçmişinizde yerverebilirsiniz. Ayrıca fonksiyonel özgeçmiş hazırlıyorsanız,başvurduğunuz pozisyon ile ilgili önemli derslere de yerverebilirsiniz. Kurs ve seminerlerde birden fazla ders almışsanız ve bueğitimlerin konusundan aldığınız dersler anlaşılmıyorsa yazmanızyararlı olabilir.
Tez ve proje çalışmalarına, yine pozisyon ile ilişkili ise yerverilebilir. Eğer akademik kariyere devam etmiş ya da çalışma konunuzproje hazırlamak ise ve bu arada pek çok proje çalışmanız olmuşsa,bunları özgeçmişte belirtmek yerine, ayrı bir kağıda hazırlayıpöngörüşme sırasında da verebilirsiniz.
Eğitimle ilgili aldığınız burs ve ödülleri eğitim bölümündebelirtebilirsiniz. Bölümün en iyisiydim.gibi bene yönelik ve açıkolmayan ifadeler yerine 160 kişilik bölümde birinci oldu.gibi somutifadeler kullanmanız önerilir. Burs ve ödüllerin sayısı çok fazla iseayrı bir bölüm altında belirtilebilir.
Bazı adaylar özgeçmişlerine, aldıkları eğitimi kanıtlamakistercesine diploma, sertifika, transkript, takdirname gibi belgeleriya da yaptıkları çalışmalardan örnekleri eklemektedir. (Hatta işbaşında çalışırken çekilmiş fotoğraflarını gönderenleri bile gördüm!)İş başvurusu aşamasında bunları göndermenize gerek yoktur;yazdıklarınızın doğru olduğu varsayılır. Nasıl olsa işe başlarken çoğufirma bu belgeleri sizden isteyecektir. Eğer pozisyonu destekleyecekönemli çalışma örnekleriniz varsa, bunları öngörüşmede sunabilirsiniz.(Tabi bu çalışmalar önceki firmanız açısından gizlilik değeritaşımıyorsa!…)
İş Deneyimi
Özgeçmişinizin en can alıcı bölümüdür. Çünkü işverenler geçmiştegösterilen performansın gelecekte de gösterileceğine inanırlar.Özellikle benzer pozisyonlarda (daha üst pozisyonlarda değil!) doğrubir yaklaşımdır.
Kronolojik özgeçmişte iş deneyimi yazılırken aşağıdaki bigilere yer verilir:
Çalışma tarihleri (ay ve yıl olarak),
Pozisyonun adı (görev ünvanı),
Firmanın adı ve yeri (firma adresine gerek yoktur, şehri belirtmek yeterlidir),
Pozisyondaki başarılar.
Bunlardan ilk üçüne yer verilmesi, işverene iş deneyiminiz hakkındabir fikir vermesi açısından zorunludur. Pozisyondaki başarılarınızıyazıp yazmamak size kalmışAncak o pozisyondaki somut başarılarınızınişverenin en çok ilgisini çeken ve işe uygunluğunuz yönünde en etkilibölüm olduğunu gözden uzak tutmayın.
Bazı adaylar pozisyondaki başarıları yerine, pozisyonun iş tanımınıyazarlar. Özgeçmişinizi inceleyen İK yetkilileri, genellikle pozisyonunadından, yapılan işlerin kapsamını çıkarabilirler. (Pozisyonunuzun adıile yaptığınız işler arasında bir ilişki yoksa, o başka!) Bu tür iştanımları, o pozisyonda nelerden sorumlu olduğunuzu gösterir ama neleribaşardığınızı göstermez. O yüzden, pozisyonun altına sorumluluklar, iş tanımı gibi bir başlık atıp pozisyonun kapsamındaki görevlerinizibelirtmenize gerek yoktur.
Yeni mezun adaylar, staj ve öğrencilikleri sırasında yaptıklarıpart-time işleri bu bölüme yazabilirler. Uzun iş deneyimine sahipkişilerin ise bu tür çalışmalarını belirtmelerine gerek yoktur.
Eğer iş deneyiminiz çok fazla ise, kısa süreli veya pozisyon ileilgili olmayan işleri belirtmeyebilirsiniz. Bu durumda fonksiyonelözgeçmiş daha kullanışlıdır. Ancak bu tür işler meslek hayatınızınbaşında ise ve sonraki iş deneyiminiz belirli bir tarihten itibarendüzenli bir gelişim gösteriyorsa, kronolojik özgeçmişinizi bu tarihtenitibaren de başlatabilirsiniz.
Yabancı Dil
Ekonomik açıdan giderek küreselleşen dünyamızda ticari ilişkiler,eskisine oranla çok daha fazla ülke sınırlarını aşmıştır. Yabancıfirmalarla artan ticari ilişkilerin yanında, gerek yabancı firmalarınülkemizde doğrudan veya yerli bir ortakla yatırım yapması, gerekse Türkfirmalarının yurtdışındaki faaliyetleri, bir çok pozisyon için yabancıdili tercih edilir bir özellik olmaktan çıkarıp, zorunlu bir nitelikhaline getirmiştir. Hatta bazı firmalar bu gelişmeleri abartıp, yabancıdile çok fazla gereksinim olmayan pozisyonlar için bile çok iyi yabancıdil bilme şartını koşar olmuşlardır.
Özgeçmişinize yabancı dil bilme durumunuzu yazarken, sadecebildiğiniz yabancı dili yazmanız yetmez. O dili ne düzeyde bildiğinizide göstermek durumundasınız. Genellikle çok iyi yabancı dil gerektirenpozisyonların iş duyuruları, o dilde yapılır ve yine o dilde yazılmışözgeçmiş gönderilmesi istenir. Özgeçmişinizi yabancı dilde yazmak (eğerbir yerden yardım almadan yazmışsanız), yabancı dili bilme düzeyinizhakkında bir fikir verebilirse de kesin bir bilgi veremez. Çünkü biryabancı dili bilmenin dört boyutu vardır: okuma ve anlama (pasifyönler) ile yazma ve konuşma (aktif yönler). Bir de buna ilgiliuzmanlık alanındaki (tıp, ekonomi, hukuk, inşaat vb) teknik terimleride bilme boyutu eklenebilir.
Özgeçmişinizi yazarken yabancı dili uygun şekilde kullanmanız,sadece o dilin yazma boyutu hakkında genel bir fikir verebilir. Bunedenle bir yabancı dili, yardım almadan özgeçmişinizi oluşturacakdüzeyde bilmiyorsanız, yabancı dilde özgeçmiş yazacağım diye kendinizizorlamayın. Özgeçmişinizi yardım alarak yaparsanız da, iş görüşmelerisırasında size o dil ile soru sorulduğunda zor durumda kalırsınız.
Yabancı dil düzeyiniz hakkında aşağıdaki konular daha fazla fikir verebilir:
Yabancı dille eğitim yapan bir okuldan mezun olmanız,
Yabancı dili bir kursta öğrenmiş iseniz, aldığınız dereceyi,kursun adını, yıllarını, süresini ve haftada kaç saat ders aldığınızıbelirtmeniz,
Yabancı dil düzeyini ölçen bilinen sınavlardan (TOEFL, GMAT,PROFICIENCY, KPDS vb.) aldığınız dereceyi ve sınav tarihini belirtmeniz,
Yurtdışındaki bir okuldan mezun olmanız veya dil okuluna gitmeniz,
Uzun süreli yurtdışında kalmanız durumunda tarihlerini belirtmeniz.
Bilgisayar
Bundan birkaç yıl öncesine kadar iş başvuru formlarında bilgisayarve ofis araçları başlıklı bir bölüme, bildiğiniz bilgisayarprogramlarını ve işletim sistemlerini, kullandığınız ofis araçlarınıncinslerini yazmanız yeterli idi. Önce bilgisayar ve ofis araçları ayrıbölümlere yazılmaya başlandı, daha sonra bilgisayar bölümü,
Donanım,
Programlama dilleri,
İşletim/ağ sistemleri,
Ofis programları,
Veritabanı programları,
Özel amaçlı programlar,
Web uygulamaları
gibi alt-bölümlere ayrıldı ve bunların hangi düzeyde kullanıldığıbilgisi de istenmeye başladı. Hatta bazı firmalar daha da ileri giderekbünyelerinde kullanılan tüm programlarını yukarıdakine benzer başlıklaraltında iş başvuru formlarına koyarak, adaylardan bu programları hangidüzeyde kullandıklarını işaretlemelerini istemektedir. Bazı İKsitelerinde bunlara ek olarak bu programları ne zaman ve ne kadarsüreyle kullandığınızı da işaretlemeniz gerekiyor.
Diğer Yetkinlikler
Bu bölüme, o pozisyon ile ilgili önceki bölümlerde belirtilmeyen hertürlü bilgi, beceri, deneyim ile bunları destekleyen verileriyazabilirsiniz. Bu bölümde belirtilebilecek bilgilere örnek olarak;
Kullanılan ofis araçları,
Kullanılan özel nitelikli cihazlar ve araçlar,
Özel nitelikli bir üretim, yapım veya hizmet tekniği,
Kullanılan araç veya iş makinaları (sürücü belgesi vb.),
Her türlü mesleki yeterlik belgesi (diploma, sertifika, ruhsat, vb.),
Çok özel bir alanda uzmanlık derecesinde bilgi,
Fiziksel üstünlükler ve beceriler
Üye olunan Dernek/Kuruluşlar
Bireyler, tek başına gerçekleştiremeyecekleri amaçlara birorganizasyon içerisinde işbirliği yaparak ulaşabilirler. Firmalar dazaten kar amacı güden organizasyonlardır. Bazı organizasyonlar ise karamacı gütmeksizin, bireylerin çabalarını belirli bir amaç çevresindebirleştirirler. Dernekler, vakıflar, sendikalar, meslek odaları bu türorganizasyonlara örnek olarak verilebilir.
Bireylerin kar amacı gütmeyen organizasyonlara üyeliğinin özgeçmiştebelirtilmesi zorunlu değildir. Bu tür üyeliklerin belirtilmesinin bazıyararları olabileceği gibi bazı sakıncaları da olabilir. Özgeçmişinizeyazılan her bilgiden işverenin sizin hakkınızda değerlendirme yaparkenyararlanabileceğini gözden uzak tutmamanız gerekir. Bu yüzden işledoğrudan ilgisi olmayan, işin yapılmasına katkıda bulunmayan veya işiçin bulunması gereken niteliklerin sizde bulunduğu konusunda işverenebir fikir vermeyen üyeliklerin özgeçmişte belirtilmemesi önerilir.
Eğer dernek/kuruluşlara üyeliğiniz, başvurduğunuz pozisyon içindeğerlendirilmenizde bir katkı sağlayacaksa, bunu belirtmekte yararvardır. Örneğin, mesleki kuruluşlara üyelik bu çerçevededeğerlendirilebilir. Yine dışa dönük ve güçlü bir iletişimi gerektirenpozisyonlar için, bu tür özellikleri ön plana çıkaran üyelikler,bireyin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Bazı üyelikler,bireylere etkin ve güçlü bir çevre sağlar. Eğer başvurduğunuz pozisyoniçin bu tür bir çevreye sahip olmanız önem taşıyabilecek isebelirtmenizde yarar vardır.
Hobiler/Aktiviteler
Özgeçmişe hobi ve aktiviteleri yazmak da çok gerekli değildir. Eğerbaşvurduğunuz pozisyonun gerektirdiği yetkinlikleri ve kişiliközelliklerini doğru yorumlamış ve uğraştığınız hobi/aktivitelerin buözellikleri destekleyeceğini düşünüyorsanız bunları yazmanızda yararvardır. Aksi durumda hiç yazmamanız önerilir.
Kişisel Bilgiler
Bu bölüme işveren açısından önem taşıyabilecek kişisel bilgilerinizyazılır. Örneğin; doğum tarihi, doğum yeri, medeni durum, askerlikdurumu, fiziksel özellikler, sağlık durumu vb. Ancak bu bilgilerinhepsini değil, iş duyurusundan veya bir başka şekilde, işveren içinönem taşıyabileceğini anladığınız bilgileri yazmanız gerekir.
Kariyer Hedefi
Eğer kariyer hedefinizi çok net olarak tanımlamış ve başvurduğunuzpozisyon da bu hedefe uygun ise bunu özgeçmişte belirtmeniz yararsağlayabilir. Kuşkusuz tüm özgeçmişinizi de bu hedef doğrultusundaoluşturmanız gerekir. Böylece işverene ben ne olduğumu ve neistediğimi biliyorum mesajını vermiş ve özgeçmişinizi oldukça etkilihale getirmiş olursunuz.
Eğitiminiz, önceki iş deneyimleriniz ve yetkinlikleriniz kariyerhedefiniz ile uyumlu ise bu konuda önemli bir sorunla karşılaşmazsınız.Ancak bunların kariyer hedefinizi çok fazla desteklememesi durumundaözgeçmişinizi, kariyer hedefinizi (dolayısı ile pozisyonu) destekleyenniteliklerinizi ön plana çıkaracak şekilde oluşturmak durumundakalabilirsiniz.
Başvurduğunuz pozisyon, kariyer hedefleriniz ile çok uyumsağlamıyorsa, pozisyona uygun gerçek olmayan kariyer hedefleri yazmakyerine özgeçmişinizde bu konuya hiç yer vermemek daha uygun olabilir.
Referanslar
Özgeçmişinize yazacağınız referansların sizin hakkınızda olumlugörüş verecek kişiler olduğunu işverenler de bilirler. Bu yüzden eğerreferanslarınız, sosyal hayatta tanınmış ve etkili kişiler değil iseyazmanın bir yararı yoktur.
Referans olarak belirttiğiniz kişiler, kişilik özelliklerinizi ya daçalışma şeklinizi yakından biliyor olmalılar. Özellikle eskiişyerlerinizden verebileceğiniz referanslar bu açıdan etkili olabilir.
Referanslar genellikle firmalarca, işe alımın daha sonrakiaşamalarında dikkate alınırlar. Bu yüzden referanslarınız özgeçmişinizietkili hale getirmiyor ise bu aşamada belirtmemeniz önerilir.
ÖZGEÇMİŞ HAZIRLARKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
Özgeçmişiniz size özgü olmalıdır. Özgeçmişinizin bir başka örnekten kopyalanmış hissi vermemesi gerekir.
Özgeçmişiniz pozisyona özgü olmalıdır.Özgeçmişinizde yer alan nitelikleriniz, başvurduğunuz pozisyon ileilgili olmalıdır. Belirli bir pozisyon için değil de genel bir başvuruyapıyor iseniz, özgeçmişinizdeiş yaşamı ile ilgili bilgilere yervermelisiniz.
Özgeçmişiniz kısa olmalıdır. İdeal olaraközgeçmişiniz bir sayfayı geçmemelidir. Uzun özgeçmişler ile kendinizidaha iyi anlatma şansınız azdır, çünkü bunları okuyanların çok fazlazamanları yoktur. Özgeçmişinizi bir sayfaya sığdırırsanız, bir çokgereksiz bilgiyi de atmış ve en önemlilerini vurgulamış olacaksınız.Sizden beklenen de budur zaten
Özgeçmişinizde gerçeğe aykırı hiçbir bilgiye yer verilmemelidir.Özgeçmişinizdeki doğru olmayan bir bilgi er geç ortaya çıkacaktır.Böylece uzun vadeli bir çalışmanın gereği olan güven unsuru önemliölçüde zedelenir. Doğru olmayan bir bilginin işe alımın diğeraşamalarında ortaya çıkması durumunda o işe alınmayacağınıza kesingözüyle bakabilirsiniz. (Eğer işveren bu durumu bile bile sizi işealıyorsa, endişe etme sırası sizde demektir!)
Kullandığınız dil ve ifadeler açık ve kısa olmalıdır.Özgeçmişiniz okulda yazdığınız bir kompozisyon eseri değildir.İfadeleriniz kısa ve basit olsun. Okuyanın aklında tereddütuyandırabilecek, açık olmayan, muğlak ifadelerden kaçının. Çok fazlauzun cümle kurmayın.
En önemli özellikleriniz, önde olmalı ve en çok yeri almalıdır.İşe uygun en önemli özellikleriniz, sizi işverene tanıtmak için enuygun araçlardır. Hiçbir işveren özgeçmişi sondan okumaya başlamaz! Buyüzden başvurduğunuz pozisyon için en çarpıcı özelliğiniz her ne ise,önce ona yer vermelisiniz. Vurguyu artırmak için de bu özelliklerinizeen fazla yeri ayırmalısınız.
Özgeçmişiniz firmaya katkı yapabileceğinizi göstermelidir.Yüzlerce aday arasından işveren o pozisyon için sizi ne diye seçsinKuşkusuz sizin de bu pozisyondan beklentileriniz var ama, bu aşamadaişvereni o pozisyon için seçildiğinizde katkı sağlayacağınız konusundaikna etmek durumundasınız. Bunun için niteliklerinizin pozisyona uygunolmasının yanında, geçmiş başarılarınızın da iyi bir şekilde ifadeedilmesi gerekir.
Özgeçmişiniz ben ifadesinden uzak olmalıdır.Kuşkusuz özgeçmişinizde yer alan başarıları siz gerçekleştirdiniz, amakendini çok fazla ön plana çıkarma yaklaşımı; ekip çalışması, kurumvatandaşlığı gibi günümüzde yaygınlaşan birçok kavram ile bağdaşmaz.
Özgeçmişte başvurulan firmaya yağ çekilmemelidir.Eğer yağ çekerek bir noktaya gelmeyi düşünüyorsanız, bunu özgeçmişaşamasında yapmamanız önerilir. Çünkü birçok yönetici, yıllardırçalışanlarınca kendisine yağ çekildiğini pek fark edemeyebilir ama,henüz hiç tanımadığı bir aday tarafından çekilen yağı da hemen anlar.
Özgeçmişiniz temiz, düzenli ve okunaklı olmalıdır.Özgeçmişinizde yer alan bilgiler, düzenli bir şekilde sunulmadıkça çokfazla etkili olamayabilir. Bu yüzden biçim konusunda daha öncebelirtilen uyarıları dikkate almanızı öneririm.
Özgeçmiş gönderilmeden önce kontrol edilmelidir. Bubölümde belirttiğim hususları dikkate alarak özgeçmişinizioluşturdunuz. Yine de özgeçmişinizi göndermeden önce son bir kez gözdengeçirmeniz ve başkalarına (özellikle sizden daha deneyimli olanlara)okutarak onların da önerilerini dinlemeniz, yazarken farkınavarmadığınız hatalarınızı yakalama şansınızı arttıracaktır.