19. YÜZYIL FELSEFESİ VE KARL MARX

Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 2.17/5 - 30 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
19. YÜZYIL FELSEFESİ VE KARL MARX
#1

KARL MARX

Karl Marx bir Alman filozofudur.Günümüzde insanligi en çok etkileyen filozoflardan biridir.Düsüncelerinden dolayi ülkesinden ayrilmak zorunda kalmis , belli bir süre Belçika ve Fransa'da yasamis ve oralardanda sürülerek Ingiltere'nin Londra kentine yerlesmek zorunda kalmistir , oradada ölmüstür.En önemli eseri '' Daskapital ( Kapital Sermaye )'' dir.

Marx'a göre gerçek var olan maddedir , evren sürekli bir degisim içinde olan maddeden baska bir sey degildir .

Ancak , degisim evrimsel degil devrimseldir. Madde , siçramalar ve niteliksel dönüsümler biçiminde degistigi için baslangica geri götürülemez.Var olan sey , maddenin degismis bir görüntüsüdür.Madde , degisik fiziksel ve kimyasal süreci baslatmistir .( cansiz doga ). O da siçrama ve niteliksel degismelerle biyokimyasal ( canli ) düzeye ulasmistir. Canli degiserek tekrar degiserek bilinç kazanmis ,böylece zihinsel süreç baslamistir ( insan ) .

Tarihi ve toplumu yaratan insandir .Tarih , insanin dogayla verdigi mücadelenin bir öyküsüdür. Tarih ve düsünce üretim iliskilerinin bir sonucudur.Insan etkin bir varliktir.Hem kendini hemde dogayi degistirerek ona biçim kazandirir.

Marx herseyin temelinde maddeyi görür. Ancak madde diyaletik bir degisim süreciyle diger varliklara dönüsür.Hiç bir sey duragan degildirHersey degisir , olusur ve birbaska seye dönüsmek üzere yok olur. Insan etkin bir varliktir.dogayi ve kendini degistirme gücüne sahiptir.Doganin edilgen ( pasif ) bir üyesi degildir.

Marx diyalektik yöntemi gelistirirken Hegel'den etkilenmistir. Hegel ,idealist bir filozoftur. O , aklin ( idenin ) , kendine yabancilasarak ,kendini yadsiyarak doga haline geldigini , sonrada insan bilincinde kendine döndügünü söylüyordu. Hegelde , diyalektik aklin bir degisim sürecidir. Oysa Marx , '' basinin üzerinde duran '' diyalektigi ayaklarinin üzerine oturtugunu söyleyerek diyalektik degisim sürecini madde ile baslatir. Yani diyalektik ,Marx 'ta maddesel temele oturur.Marx'a göre diyalektik hem doganin hemde düsüncenin gelisim yasasidir.

Diyalektik maddecilik bes ilkeye dayanir .

BÜTÜNSELLIK :Var olanlarin hepsi birbiriyle ilintilidir.Herhangi bir nesne tek basina digerlerinden soyutlanamaz.

DEGISME :Var olan hersey bir durumdan baska bir duruma dönüserek degisir.

NICEL DEGISMELERIN NITEL DEGISMELERE DÖNÜSMELERI :Nicelik degisimleri belli ve yogunluga ulastiktan sonra bir nitelik degisimi gösterir ( Suyun 100 °C 'ye kadar kaynatilinca sivi halden buhar haline dönüsmesi gibi.)

ÇELISME 13egisim , karsitlarin çatismasidir.Her varlik ziddini kendi içinde tasir.Varlik kendisi ile çelisir.Çelisme olmasaydi gelisme olmazdi.Tez kendi antiteziyle çatisarak sentezde yeni bir varliga dönüsür.Yeni varlik , öncekinden daha yüksek bir düzeyde ve gelismis olarak ortaya çikar. Diyaletige göre degisme sürekli olarak basladigi noktaya dönme biçiminde degilde helezonik ( sarmal ) bir sekilde geliserek yükselmekte ve ilerlemektedir.

ASMA : Asma , varligin çelisme ve olumsuzlanmalardan geçerek ilerleyisidir.

Toplumlarin en ilkel biçimlerinde mülkiyet ortaktir. Ortaklasa mülkiyet genellikle özel mülkiyete dogru gelismis ve kapitalizmi dogurmustur.Kapitalizm, kendi çeliskilerini içinde toplayarak karsitini yani SOSYALIZM'i ortaya çikarmistir.

Marx , insan varligini açiklarken de felsefenin temeline ''yabancilasma'' kavramini koyar. Insan, ürünleri ortaya koyarken birçok zenginlikler yaratir.Bu zenginlikler onun karsisina para olarak dikilir.. Onu egemenligine alir. O, paranin oyuncagi haline gelir. Insanin yarattigi nesneler , kendi basina büyük bir dünya kurarak onu yönetmeye kalkarlar. Iste insanin, bu durumun bilincine varmasi , yabancilasmasidir.Marx materyalizmi diyalektik materlalizmdir Bu özelligiyle mekanik maddecilikten ayrilir ve onu reddeder.Mekanikçilere göre, hersey maddeden meydana gelmistir.Madde, dogada hep vardir. Degisim maddenin hareketi ve yer degistirmesidir. Tüm varliklar, maddenin mekaniksel yer degismesiyle olusur ; doganin bir parçasidir. Insanda doganin edilgen bir ürünüdür.

19. Yüzyil boyunca, en azindan Kita Avrupasi’ndaki en etkileyici düsünür Karl Marx’ti. Marx, kapitalizm teorisinde insan toplumlarinin gelismelerinin tunç yasalarini kesfettigini ileri sürdü. Marx’in teorisine göre, tarihi safhalarin birbiri pesisira akisi sürecinde, kapitalizmin yeri, kaçinilmaz olarak, önce sosyalizm ve daha sonra tam-tesekküllü komünizm ve sinifsiz toplum tarafindan alinacakti. Marx’la sosyalizm “bilimsel”-sonun pesinen bilindigi ve sürecin akisini degistirme tesebbüslerinin basarisizliga mahkûm oldugunu öngören bir fikirler yapisi- oldu.

Bütün sosyalist partiler Marx’in fikirlerinin etkisi altina girdi. Bugün dahi, Marksizm sol kanattaki pekçok kimsenin düsünce yapisinda önemli roller oynar. Baska bir degisle Marx ölmemistir. Marx ve izleyicileri insanlik tarihi teorileriyle öylesine mesguldüler ki, kendi konumlarinin sosyalizmin etik bir sistem olma iddiasiyla bagdasmazligini kavramadilar. Eger tarih kaçinilmaz olarak sinifsiz topluma dogru akis halindeyse, olaylarin gidisini degistirmek veya hizlandirmak yolundaki bütün tesebbüsler anlamsiz-faydasiz olacaktir. Marx’in teorisindeki kimi belirsizlik ve muglaklilara ragmen, sosyalist filozoflar arasinda tartisilan tek konu bir devrimin mi yoksa genel oy hakki tarafindan hizlandirilmis bariscil gelismenin mi tarihin sonuna ulasmak için gerekli ve yeterli olduguydu. Bu mevzu etrafindaki tartisma, Avrupa kitasindaki sol siyasî hareketlerin bir tarafta komünist ve devrim taraftari bir kanada ve diger tarafta toplumun mesru amacina demokratik yollarla ulasmanin lehinde olan sosyal demokrat gruba bölünmesinin sebeplerinden birisidir.

Bunlara karsin görüsleriyle insanlik tarihinin degismesinde etkili olan en önemli düsünürlerden biridir.
Cevapla

Konu Araçları
Konuyu Paylaş :  
Konunun Linki :  
BBKodu :  
Konu Araçları :

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  17.YY Felsefesi redline 0 2.197 05-04-2007, Saat: 23:57
Son Yorum: redline
  Rönesans Felsefesi redline 0 2.163 05-04-2007, Saat: 23:57
Son Yorum: redline
  Din Felsefesi redline 0 2.614 05-04-2007, Saat: 23:57
Son Yorum: redline
  Hristiyanlık Felsefesi redline 0 1.996 05-04-2007, Saat: 23:57
Son Yorum: redline
  Hint Felsefesi redline 0 2.047 05-04-2007, Saat: 23:57
Son Yorum: redline

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi