GÜZEL KONUSMA & DIKSIYON

Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 2.89/5 - 27 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
GÜZEL KONUSMA & DIKSIYON
#1

GÜZEL KONUSMA & DIKSIYON

Güzel ve etkili konusmada diksiyon (söylenis-telaffuz-pronounciation)yani seslerin dogru çikarilmasi son derece önemlidir. Fonetik bilgisiseslerin çikarilisini inceler. Diksiyon ise buna ek olarak daha genisbir kapsamda, ses organlarinin dogru sesleri çikarabilecek sekildeegitilmeleri üzerinde odaklanir. Bu yönüyle diksiyon önemli ölçüdefonetige dayanir. Ancak biz bu bölümde konunun fonetik yönü üzerindeayrintili durmayacagiz.


Türkiyede seslerin çikarilmasinda yörelere göre farklilik vardir. Ancakgüzel seslendirmede daha çok Istanbul agzi esas alinir. Sesleringerektigi gibi çikarilabilmesi için ses aletlerinin- girtlaktanbaslayarak dil, dudaklar, çene ve buruna kadar tüm ses aletlerininegitilmesi gerekir. Bu çerçevede asagida çesitli alistirmalar yeralacak.


Alistirmalari yaparken ses çikislarini netlestirecegiz. Iyi bogumlanmayani heceleri netlestirerek seslendirebilmek için dudak tembelliginiortadan kaldirmamiz gerekir. Sesleri ses organlarini abartilikullanarak çikaralim. Asagidaki doküman dört bölümden olusmustur:....Birinci bölüm ses organlarinin egitimine iliskin alistirmalar;ikinci bölüm, sesli harflerin çikarilisi; üçüncü bölüm sessiz harflerinçikarilisi ve kullanimini anlatmaktadir. Dördüncü bölüm ise sesli vesessiz harflerin cümle içinde karisik sekilde kullanimina iliskinalistirmalardan olusmaktadir.


Bu alistirmalarda verilen örnek cümle veya hecelerin bikmadan israrlatekrar tekrar seslendirilmesi gerekir. Bu çalisma sürdürüldükçeseslerin agizdan akarcasina çikmaya basladigini, baslangiçtaki zorlanmaveya tutuklugun ortadan kalktigini göreceksiniz.


Diksiyon sesin güzel çikmasini ve sözlerin dogru seslendirilmesiniamaçlayan sanatin adidir. Diksiyon bu yönüyle ses ve söz üzerindeodaklanmistir. Sözün içeriginin kodlanmasi yani etkili iletisimdiksiyon sanatinin disinda kalan bir konudur. Ancak konu üzerindeolusturulan eserlerde bir karmaşanin mevcut oldugunu da itiraf edelim.


Diksiyon bölümünde diksiyonun temel ögeleri üzerinde durulmustur. Buögeler söylenis-fonetik, bogumlanma, vurgu, durak ve ulamadanolusmaktadir. Fonetik seslerin dogru çikarilmasiyla ilgilenen biralandir. Boğumlanma, seslerin birbiri ardina tam ve tok sekildekaybolmadan çikarilmasi alaniyla ilgilenir. Vurgu, söylemedekimonotonlugun kirilmasini saglayan, her dilde kendine özgü gelisen birtelaffuz konusudur. Yazi noktalamasi ve duraklariyla konusmanoktalamasi veya duraklari birbirinden farkli olabilmektedir. Durakbölümü, bu sorunun çözümünü amaçlamaktadir. Ulama çalismalarinagelince, bu çalismalar kelimeler arasinda uyumlu geçisler saglamayiamaçlamakta ve dilin dogal kurallarindan yararlanmaktadir.


Söylenis-Fonetik

Söylenis bölümünde sesli ve sessiz harfleri ayri ayri inceleyecegiz.Türkçede 8 adet sesli ve 21 adet sessiz harf vardir. Sesli harfleri"ünlü", sessiz harfleri de "ünsüz" kelimesiyle tanimlayacagiz.Türkçemizdeki ünlüler "a, e, ,i, i, o, ö, u, ü"den olusur. Ünsüzler ise"b, c, ç, d, f, g, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, s, t, v, y, z" denolusur. Söylenis bölümünde ünlü ve ünsüz harflerin fonetiginiögrenecegiz. Asagida konular hem anlatilmis hem de gerekli alistirmalarbirlikte verilmistir.


Ses Organlarını Geliştirme :

Akcigerlerden çikan hava girtlaktan geçerken ses tellerinde titresimlerolusturur, bu titresimlerle girtlak yapisina göre degisik sekillerdeçok zayif sesler olusur. Bu sesler diger ses organlariyla yogrulur,titresimlerle rahatlikla isitilebilecek kadar büyür ve kimlik kazanir.

Herkesin ses organlarinin yapisinin farkliligi ölçüsünde farkli sesleriveya ses kimlikleri vardir. Burada önce ses organlarimizin istedigimizsesi çikarabilecek yetenege ulasmasini saglamaliyiz.


Ses organlarinin egitimi diksiyonun altyapisini olusturur. Sesorganlari egitimsiz oldugunda diksiyon çalismalarinin her asamasindatikanikliklar olusacaktir. diksiyon çalismalarinin kendisi de dolaylisekilde ses organlarinin gelisimine yol açar. Ana ses organlarini tektek ele alalim ve gelistirilmeleri için alistirmalar yapalim.

Dil :

Dilimiz ünlüleri hariç tutarsak diger tüm seslerin çikarilmasindamutlaka kullandigimiz çök önemli bir ses organimizdir."a,e,i,i,o,ö,u,ü" den olusan ünlülerin dilimiz sabit dururkenseslendirilmeleri mümkündür. Sadece farkli ünlülerde çene ve agiziçinin aldigi pozisyonun degisimine paralel olarak degisik pozisyonlaralabilir. Ancak dil özellikle bazi seslerin çikarilmasinda en önemlifonksiyonlari icra eder.


Dil agiz içinde çok rahat hareket edebilmelidir. Dilin ön alt dislerinköküne, ön alt dislerin üst bölümüne, ön üst dislerin köküne,kivrilarak üst dudaga dokunabilmesi gerekir. Dilin ucu rahatliklakasilabilmeli ve kivrilabilmelidir. Dilin agiz içinde sag ön ve arkayönde, sag ve sol yönde veya ucundan kivrilarak geriye dogru hareketirahat olabilmelidir.


Eger dilimizin kaslarinin dilimize rahat bir sekilde hakim olmasinisaglayamazsak özellikle dilimizi kullanarak çikardigimiz seslerin bozukçiktigini görürüz. Degisik milletlerin dillerindeki fonetik özelliklerfarkli dil yeteneklerini gerektirebilir. Örnegin Japonca "tsu" sesi,Ingilizce "the" sesi, Arapça'daki "peltek z" Türkçe fonetigindebulunmaz. Bu sesleri çikarabilmek için de o milletlerin fonetikleriçerçevesinde dilimizi gelistirmemiz gerekir. Eger dilimizinkullaniminin genel anlamda gelistirilmesini saglamayi basarirsak, buyetenegimiz yabanci dil ögrenirken "telaffuz- pronounciation" sorununuçok kolay asmamizi saglayacaktir.


Türkçe'de dil tembelliginin en fazla olumsuz etkiledigi seslersunlardir: "c, ç, d, j, l, n, r, s, s, t, z" Eger bu seslerden herhangibirini çikarmakta güçlük çekiyorsaniz veya seste bogukluk, olusuyorsadil egzersizleri üzerinde yogunlasmaniz gerekecektir.



Sesin Çıkışını Düzeltme :

Güzel ve etkili konusmada önemli bir konu sesin mükemmel çikisidir.Sesin mükemmel çikisi ses çikisi ile nefesin kullanimi arasindabasarili bir uyum olusturulmasini gerektirir. Düzgün sesin dört temelözelligi vardir. Bunlar sesin "isitilme düzeyi)yükseklik)", "sesin hizdüzeyi", "hosa gitme/tini düzeyi", "degisirlik/bükümlülük düzeyi"ndenolusmaktadir. Asagida bu özellikleri ögrenelim ve gelistirmeyeçalisalim.

Isitilebilme-Yükseklik

Bazi insanlarin sesleri bir metre mesafeden bile güçlükleduyulabilmektedir. Böyle bir sesle yapilan konusmanin anlasilabilmesison derece güçtür ve dinleyiciler dinlerken psikolojik gerginlikiçerisine girerler.


Ses dinleyiciler tarafindan isitilebilecek kadar yüksek olmalidir.Normal ses kalabalik kitlenin en uzagina ulastirilacak kadar yüksekçikmalidir. Ancak yüksek ses bagirmaya dönüsmemelidir. Bu anlamda egermikrofon kullanmiyorsaniz özellikle konusma yaptiginiz toplulugunbüyüklügüne dikkat etmelisiniz. Hemen yaninizdaki bir arkadasiniza 20metre uzaktaki insana konusur gibi konusursaniz sesin yüksekliginihatali kullanmis olursunuz. Sesin yüksekligi salonun büyüklügüne göreayarlanmalidir. Ancak sesi yükseltirken "bagirma" tonu olusturmamak çokönemlidir.


Dikkat edin: Kaç kisilik bir guruba konusuyorsunuz? Salonunuz ne kadargenis? Ortamda gürültü var mi? Sesiniz 20 metreden rahat duyulabiliyormu? Yoksa mirilti gibi mi çikiyor? sesiniz yükselince bagirmayadönüsüyor mu? Uygun ses yüksekligi dinleyici kitlesini tamamen verahatlikla kusatan sestir.

Cevapla
#2

Sesin çıkışını nasıl düzeltiliyor anlamadım ben.
Cevapla

Konu Araçları
Konuyu Paylaş :  
Konunun Linki :  
BBKodu :  
Konu Araçları :

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi