Polistik Over hakkında bilinmesi gerekenler

Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 2.41/5 - 22 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Polistik Over hakkında bilinmesi gerekenler
#1

Stein-Leventhal sendromu ya da yaygınolarak bilinen adı ile polikstik over sendromu (PKOS), en sık 30 yaşaltı kadınlarda görülen ve overde kalın bir over dokusu içinde iyihuylu birçok kist ile karakterize bir hastalıktır.Kronik anovülasyonyani yumurtlama olmamasıdır.PKOS beyinde hipofiz bezinden salgılanan LHve FSH hormonlarının anormal şekilde üretilmesinden kaynaklanır. Budengesizlik neticesinde her ay düzenli olarak overlerden yumurtlamaolmaz. Bunun sonucunda da yumurtalıklardan erkeklik hormonu üretimiartar.Diğer pekçok hormonal hastalık gibi PKOS'nun da nedeni tam olarakbilinmemektedir.Günümüzde kabul edilen PKOS ortaya çıkış mekanizmasıkabaca şu şekildedir.LH'daki artış overde erkeklik hormonu yapımınıarttırır, Salgılanan bu erkeklik hormonları (androjenler) yağ dokusundaöstrojene dönüşmekte, ve bu östrojen dönüşte LH üretimini arttırmaktave bir kısır döngü ortaya çıkmaktadır. Bu kısır döngü kilo kaybı veyayumurtalıkların baskılanması gibi etkenlerle kırılabilir.Yine kilofazlalığına bağlı olarak insülüne karşı bir direnç ortaya çıkmakta veneticede hormonal denge bozularak yine bu kısır döngü eldeedilebilmektedir.Polikistik over hastalığı üreme çağındaki kadınların%3 ile 5'ini etkileyen yaygın bir tablodur. İlk kez 1935 yılındatanımlanan bu sendromun günümüzde hala daha nedeni tam anlamı ilebilinememekte ve bu nedenle tedavisi konusunda da bir fikir birliğisağlanamamaktadır.

Belirtiler

Hastalık genelde adet düzensizliği, sivilce, yağlı cilt, tüylenmedeartış, infertilite (kısırlık), ve kilo artışı gibi belirtiler verir.

Polikistik over sendromu (PKOS) ilk kez ergenlik döneminde adetkanamalarının başlaması ile tanınır. Bu dönemde adet düzensizlikleri enönemli uyarandır ve neredeyse hastaların %75'inde görülür. En sıkrastlanılan düzensizlik seyrek adet görme şeklindedir. Zaman zamanamenore yani hiç adet görmeme olabilir. Gecikmeyi takiben görülenkanama genelde fazla miktarda ve uzun süreli olur. Bu düzensizlikyumurtlamada bir bozukluğun işaretçisidir. Yeni adet göremeye başlayangenç kızlarda PKOS olmasa bile bu tür bozukluklar ilk 2 yıl boyuncanormalde de görülebilir. Adet düzensizliği nedeni ile hekim kontrolüdışında doğum kontrol hapı gibi düzenleyici ilaçların kullanılması PKOStanısını geciktirebilir.Androjen adı verilen hormonlar testosteron gibisteroid hormonlardır ve erkeklerde yüksek miktarlarda bulunurkenkadınlarda çok daha düşük miktarlarda salgılanırlar. PKOS hastalarındaandrojen hormonları olması gerekenden daha fazla miktarlarda bulunur vebu nedenle erkek tipi tüylenme, sivilce ve hatta erkek tipi saçdükülmesi ortaya çıkabilir.PKO sendromunda yumurtlama bozukluklarınınolması ve adet düzensizliğinin görülmesi nedeni ile kısırlığın birproblem olarak ortaya çıkması şaşırtıcı değildir. Kısırlık PKOSvakalarında %100 bir bulgu değildir. Hatta bazı hastalar PKOSbulgularına rağmen düzenli yumurtlayabilirler ve çok kolay gebekalabilirler. Ancak yine de PKOS gebelikte gecikmelere ve kısırlığa yolaçan önemli bir etkendir. PKOS hastaları genelde gebe kalmak içintedaviye gereksinim duyarlar.PKOS hastalarının yaklaşık %40'ındaobesite problemi vardır. Şişmanlık bazı hastalarda tek başına diğerbelirtileri başlatabilir. Bu tür vakalarda kilo kaybı sağlandığındasorunlar tamamen ortadan kalkabilir.

Tanı

Polikistik over sendromu tanısı klinik bulgular, laboratuvar tetkiklerive ultrason incelemesinin bir arada değerlendirilmesi ile konur. Endeğerli tanı yöntemlerinden birisi transvajinal ultrasonografiincelemesidir. Ultrasonografide yumurtalık kenarlarında çok sayıdaküçük kist saptanır. Bu kistler sadece birkaç milimetre çapındadır vetek başlarına sorun yaratmazlar. Kistlerin kaynağı gelişen ancakyumurtlama ile atılmayan folliküllerdir. Zaman içerisinde bunlarınsayıları artış gösterebilir.

Polikistik over (PKO), ultrasonografide yumurtalıkların görünüşünüifade eden bir tanımdır. Polikistik over sendromu ilekarıştırılmamalıdır. Pekçok kadının ultrasonografik gürüntüsüpolikisitk olabilir ancak hormonal değerler ve klinik tablo tamamennormal bulunur. Genel popülasyonda kadınların %20'sinde polikistikgörünüşlü overler vardır. Polikistik over sendromu (PKOS) ise birbelirtiler grubudur ve hastalığı yani patolojiyi ifade eder. PKO vePKOS iki farklı tanımdır.

PKOS tanısında kan hormon değerleri de önemlidir. Kanda androjendüzeylerinin, LH ve FSH oranlarının önemi vardır. LH/FSH oranının 3'ünüzerinde olması PKOS lehine bir bulgudur. Yine adetin 21. günübakılacak kan progesteron değerleri yumurtlama olup olmadığı hakkındabilgi verir.

Son yıllarda yapılan çalışmalar PKOS ile insülin hormonu arasındailişki olduğunu göstermiştir.İnsülin pankreastan salınan bir hormondurve hücrelerin glukozu kullanmalarını sağlar. PKOS'da hücrelerdeinsülüne karşı bir direnç yani rezistans vardır. Bu nedenle pankreasdurumla başa çıkabilmek için daha fazla insülin salgılar. Bu yüksekdozda insülin yumurtalıkları etkileyerek yumurtlamayı engeller vesonuçta androjenlerde artış olur. İnsülün direnci PKOS'lu zayıfkadınların %30'unda saptanırken obes kadınlarda bu oran %75'e kadarulaşmaktadır.

Uzun dönemdeki riskler

PKOS'un uzun dönemde yaratabileceği sorunlar ve riskler hem insülin hemde androjen fazlalığına bağlıdır. Yüksek miktarlarda insülin uzundönemde tip 2 diabet yani şeker hastalığı riski taşır. Bu tür diabetgenelde sıkı diet ve ağızdan alınan ilaçlar ile kontrol altınaalınabilir. Kilo sorunu olan, tedavi edilmemiş PKOS hastalarının%25-35'inde 30'lu yaşlarda tip2 şeker hastalığı ortaya çıkar. PKOS'dagörülen hormonal değişiklikler tansiyon problemlerini de beraberindegetirirler. Aynı zamanda bu hastalarda kolesterol yüksekliği de ortayaçıkar. Her iki durumda kalp hastalığı açısında yüksek riskfaktörleridir.

Uzun süreli adet düzensizlikleri endometrium kanseri riskini arttırır.Yumurtlama olmadığı için endometrium üzerinde progestreon hormonudesteği olmaz ve bu nedenle endometrium uzun süre sadece östrojenemaruz kalır, bu nedenle kanser riski artar.

Tedavi

Adet düzensizliği

Daha önce belirttiğimiz gibi PKOS'da ovülasyon problemlerine bağlıolarak düzensiz ve yoğun kanamalara sıkça rastlanır. Bu nedenletedavide asıl amaç yumurtlamayı yeniden sağlamaktır. Eğer çocuk isteğivarsa yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılabilir ancak olası yanetkileri nedeni ile bu tür ilaçlar uzun süreli kullanılamazlar. Fazlakilolar hem PKOS'lu hem de PKOS olmayan hastalarda adet problemlerineyol açan nednelerden biridir. Yağ dokusunda fazla miktarda östrojenüretilmesi nedeni ile ovülasyon bozuklukları görülür. Obes hastalardakilo verilmesi çoğu zaman yumrtlamanın yeniden başlaması için yeterliolmaktadır.

35 yaşından küçük ve çocuk istemeyen hastalarda adetleri düzene sokmakiçin doğum kontrol hapları en sık tercih edilen ilaç gurubudur. İkincisırada ise adetin 15. günnden sonra kullanılan progestreon ilaçlarıgelir. Her iki ilaç grubu da adetleri düzene sokar.

İnfertilite

Yumurtlama bozukluğuna bağlı infertilite problemi yaşayan kadınların%70'inde sorun PKOS'dur. Bu durum obes hastalarda daha belirgindir.Çocuk isteği olan PKOS hastalarında ilk planda yapılması gereken kiloverilmesidir. %5 civarında bir kilo kaybı genelde yumurtlamanınbaşlaması için yeterlidir. PKOS hastalarında yumurtlamayı uyarıcıilaçlardan en etkili olanı klomifen sitratır. Bu ilaç hekim kontrolüaltında kullanılır. Klomifenin başarısın olması durumunda ise iki anayaklaşım söz konusudur. Bunlardan ilki enjektabl hormonlar ileyumurtalıkları uyarmak ve daha sonra aşılama (inseminasyon) yapmaktır.Bu tedavi ile %62'ye varan başarı oranları bildirilmiştir. Bu tedavininen önemli komplikasyonu ovarian hiperstimülasyon sendromu ve çoğulgebeliklerdir. Tedavi son derece titiz bir yakın kontrol altında vekonuya hakim hekimlerce yapılmalıdır.

İkinci alternatif ise laparoskopik diatermidir (LOD). Buradalaparoskopi ile karın boşluğuna girilir, yumurtalıklar koter ya dalazer ile yakılarak üzerlerinde küçük delikler açılır. Tedavininmekanizması bilinmemekle birlikte düzenli yumurtlamayı sağladığı veklomifene olan cevabı iyileştirdiği gözlenmiştir. LOD sonrası 12 ayiçinde kendiliğinden gebelik oranları %60-80 arasındadır. LOD'unbaşarısı infertilite süresi 3 yıldan az olanlarda ve LH düzeyleri10'dan fazla bulunanlarda daha iyidir.

Tüylenme

Androjen adı verilen erkeklik hormonlarının fazlalığına bağlıolarakortaya çıkan tüylenme (hirsutism) PKOS'lu vakalarda sıklıklagörülen bir durumdur. Bazı kadınlar bunu dert etmezken bazı kadınlardaasıl hekime müracaat sebebidir. Bazı durumlarda tüylenme hormonaldengesizliğe bağlı değildir ve yapısal olabilir. Var olan tüyler tedaviile yok edilemez bu nedenle bleaching ya da epilasyon gereklidir.

Doğum kontrol hapları kandaki androjen düzeylerini düşürdüğünden yenitüy çıkmasını engelleyebilirler. Bu amaçla en sık kullanılan ilaçcyproterone asetat adı verilen bir maddedir. Diğer bazı ilaçlar ilebirarada ya da tek başına kullanılabilir. Hirsutism tedavisi uzunsüreli bir tedavidir. Başarı için 8-18 ay tedavi gerekebilir. Bununnedeni kıl büyümesinin yavaşlığıdır.

PKOS ile insülin rezistansı sıklıkla bir arada görüldüğünden PKOStedavisinde yeni yaklaşımlardan biri de insülin duyarlılığını arttıranilaçların kullanımıdır. Bu konuda yeterli sayıda çalışma olmamaklabirlikte ilk sonuçlar başarı oranlarının oldukça yüksek olduğuyönündedir.

Cevapla

Konu Araçları
Konuyu Paylaş :  
Konunun Linki :  
BBKodu :  
Konu Araçları :

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  Çikolata kisti hakkında bilinmesi gerekenler ( ENDOMETRİOZİS ) arachnanthe 0 3.233 10-01-2008, Saat: 0:22
Son Yorum: arachnanthe

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi