Hepimiz Biriz - Biyoloji

Biyolojinin önemi

Mon, 28 May 2007 23:08:33 +0300

Biyolojinin önemi

Doğumdan ölümekadar yaşamın her evresinde bilinçli ve sağlıklı yaşama , ekonomikgelişmeyi sürekli kılma , çevreyi bozulmadan tutma , üretiminkalitesini ve miktarını artırmada biyoloji bilimi önemli yer tutar.
Temel bilim olan biyoloji , canlı ve doğa ile ilgili her konuyu içinealmaktadır , bu bakımdan araştıran düşünen insana sınırsız sayıdaçalışma olanağı sağlar . Burada başarılı olmanın en önemli sırrı,düşünerek doğayı izlemektir . Doğanın bilinçsiz kullanılması , insan vediğer canlıların yaşamı için tehlikeli sonuçlar ortaya çıkarır . Çevrekirlenmesi , erozyon , madde kaybı , yeşil alanların azalması , hızlınüfûs artışı , plânsız kentleşme , biyolojik zenginliklerin ortadankalkması bu sorunların başında gelir. Örneğin orta Anadolu’nun çölleşmetehlikesi ile karşı karşıya kalması , nehirlerin kirlenmesi , kıyıgüzelliklerimizin bozulması , doğal kaynaklarımızın iyi kullanılmamasısonucunda ortaya çıkan sorunlardır .
Biyoteknoloji alanındaki çalışmalarla , atık maddelerin temelyapılarına kadar parçalayabilen mikroorganizmalar kullanılarak dahatemiz bir çevrenin yaratılması sağlanacaktır .
Biyoteknolojinin amacı , bir canlının belirli özelliklerini şifreleyengenetik bilginin bir başka canlıya nakledilmesidir . Böylece nakledilenbilginin gereği , ikinci canlı tarafından yerine getirilir . DNAmolekülünün yapısı üzerinde yapılan bu değişiklikle amaca yöneliküretim yapılır .
Biyoloji ; uygulama alanların olan tıp , tarım , hayvancılık ,ormancılık , endüstri ve diğer alanlardaki çalışmalar sayesinde ,insanların geleceğe daha umutla bakmalarını sağlayan geniş bir bilimdalı olmuştur .
Biyoloji ile ilgili bilgilerin eksikliği , ne yazık ki başta çevreninbozulması , önlenmesi mümkün olmayan sağlık sorunlarının ortaya çıkması, doğal kaynakların sürekli ve verimli olarak kullanılmaması ,biyolojik zenginliklerden yeterince yararlanılamama gibi sorunlardoğmuştur .
Biyoloji ile bireyin kendisini ve çevresini tanıması , çevresini korumabilincini kazanması hedeflenmiştir . Biyoloji bilgisine sahip olmanınbireyin yaşamına getireceği yararlar çevresini tanıma , sağlığınıkoruma biyolojik zenginlikleri tanıma ve onlardan yararlanma ,canlıların temel yapısını öğrenme olabilir . Çevrenin bozulması vekirlenmesine ilişkin bilgi ve bilinci geliştirme , araştırma duygusunuve kişiliğini geliştirme , son gelişmeleri tanıma ve 21. yüzyılahazırlanma biyolojinin sağlayacağı diğer yararlarındandır .
Biyoloji bilimine yeterli önemin verilmemesi sonucunda ortaya çıkan sorunlar şunlardır :
• Çevrenin bozulması ile ilgili sorunlar :
Erozyon , sulak alanların kurutulması , denizlerin ve göllerin kirlenmesi , ormanların ve meraların tahrip edilmesi ,
Birçok canlı türünün ortadan kalkmasıyla biyolojik çeşitliliğin azalması ve doğa dengesinin bozulması ,
Canlıların aşırı ve yanlış tüketiminden dolayı , doğal kaynaklarıntahrip edilmesi , gibi sorunlar çevrenin bozulmasına sebep olurlar .
• Sağlıkla ilgili sorunlar :
Yanlış beslenmeye bağlı birçok hastalık ,
Akraba evliliğine bağlı anomalilerin artması ,
Kalıtsal bozuklukların zamanında tanımlanamamasına bağlı olaraksağlıksız soyların ortaya çıkması ve bunlar gibi birçok sorunlar .
• Ekonomiyle ilgili sorunlar
Dünyanın en önemli kültür bitkilerini ve hayvanlarını barındıranülkemizde , ıslah çalışmalarının yapılmaması ve üretimin gerekenşekilde artırılmaması , ekonomik sorunlardandır .
• Sosyal yapıyla ilgili sorunlar :
Çevre bozulmasına yada yaşlanabilir bir çevre oluşturulmamasına bağlı olarak göçe sürüklenme ,
Sağlıklı ve güzel ortamlarda çocukların yetiştirilmemesine bağlı olarak, bedensel ve ruhsal yetersizlikler , sosyal yapıyla ilgili sorunlardır.
Biyolojinin Geleceği
Dünyamızın kaynakları , sürekli çoğalan ve tüketimi gittikçe artan,nsan topluluklarına yeterli olmayacak duruma gelmiştir . Denizler , içsular ve atmosfer kirlenmiş , toprak yapısı yer yer yenilenemeyecekkadar bozulmuştur . Tüm dünya yaşam tehlikesine doğru sürüklenmektedir. Çözüm yolu , bazı yöntemlerle birlikte biyoloji biliminedayanmaktadır. Önümüzdeki yüzyılın başında şu gelişmelerin olmasıbeklenmektedir .
• İnsan topluluklarında kalıtsal hastalıklara neden olan genler ,döllenme sırasında sağlamlarıyla değiştirilecek kanser , düşük veyüksek tansiyon, şeker hastalığı , cücelik v.b. hastalıklarönlenebilecekler .
• Canlıların ömür uzunluğunu kalıtsal olarak denetleyen genler kontrolaltına alınarak yada değiştirilerek , uzun bir yaşam sağlanabilecektir. 1996 yılından bu yana ana karnındaki bir fetusun ne kadar yaşayacağıartık tahmin edilebilmektedir .
• Bir canlıda özelliği bir özelliği ortaya çıkaran gen yada genler ,diğer canlıların kalıtsal yapısına eklenerek bazı eksikler bu yollagiderilebildiği gibi fazladan bazı özelliklerinde kazanılmasıdasağlanacaktır . Örneğin ; C vitamini karaciğerde sentezlettirileceğiiçin vitamin olmaktan çıkacaktır .
• Bitki ve hayvanların ıslahında olağanüstü atılımlar gerçekleşecek ,verim artırılacak bir çok maddenin sentezi özellikle büyük miktardamikroorganizmalarda yaptırılabilecektir .
• Genlerdeki değişiklikler sonucu yeni hayvan ve bitki türlerinin ortaya çıkması sağlanacaktır .
• Yenilenme mekanizması aydınlatılacağından kısmi doku ve organyitirilmeleri yerine konulabilecektir . Bugüne kadar doku ve organnakli tekniğinde , doku uyuşmazlığı nedeniyle başarısızlıklar olmuştur, ancak bu sorun doku ve organ nakli tekniğindeki gelişmelerleaşılmaktadır . Bunun için şimdiden organ bankalarında çeşitli organlargerektiğinde kullanılmak üzere korunmaktadır . Şu anda genellikle sperm, kemik , deri ve bazı özel dokular saklanabilmektedir . Yakıngelecekte ise çeşitli doku ve organlar , bir bütün olarak yapılarıbozulmadan saklanabilceklerdir .
• Canlılardaki genlerin bütünü kataloglanabilecek , bunlarla ilgilibankalar kurulacak . İlaç sanayii biyoteknolojik yöntemleri genişoranda kullanılacağı için birçok ilacın etkili ve ucuza üretilmesisağlanacaktır .
Bütün bunların yanında tehlikeli olabilecek mikroorganizmaları üretmek, doğal yaşam görüntüsünü kısmen de olsa bozma gibi biyolojikgelişmelerin doğurabileceği sakıncalarıda vardır .

Biyoloji ve Biyoloji alt dalları

Mon, 28 May 2007 23:06:59 +0300

Biyoloji ve Biyoloji alt dalları

Biyoloji,Yunanca “Bios”;Yaşam ve “Logos”;Bilim kelimelerinin birleşmesi şeklindeisimlendirilmiş, tüm canlıların birbirleriyle ve çevre ileetkileşimlerini, bu etkileşimlerin sebep ve sonuçlarını araştıran,açıklayan “omni” bir bilim dalıdır.

Biyoloji 2 büyük alana ayrılır:

Botanik (Bitki Bilimi)
Zooloji (Hayvan Bilimi)

Biyoloji kendi içinde alt bölümlere ayrılır.

Biyofizik: canlıları incelemede fizik araçlarını kullanan araç ve teknikler bütünüdür.
Kriyobiyoloji: sıcaklığınn canlıları nasıl etkilediği ile ilgilenir.
Entomoloji: böcekleri inceler.
Etoloji: doğal ortamdaki hayvanların davranışlarını inceler.
Evrimsel biyoloji: evrim teorisini destekleyen kanıtları inceler.
İhtiyoloji: balık bilimidir.
İmmünoloji: vücudun hastalıklara ve yabancı maddelere karşı direncini ve bunun temellerini inceler.
Limnoloji: göller ve bunlar içinde yaşayan canlıları inceler.
Deniz biyolojisi: okyanus ve denizlerdeki yaşamı inceler.
Tıp: tedavi ve iyileştirme sanatı ve bilimidir.
Mikrobiyoloji: mikroskobik organizmaları inceler.
Nörobiyoloji: hayvanların sinir sistemini inceler.
Ornitoloji: kuş bilimidir.
Paleontoloji: tarih öncesi yaşamı inceler.
Sosyobiyoloji: sosyal ilişkilerin biyolojik temelini inceler
Morfoloji: Canlıların dış görünüşünü, şeklini inceleyen bilim dalıdır.
Anatomi: Canlıyı oluşturan organları,bu organları birbirleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.
Fizyoloji: Organizmadaki organ ve dokulardaki görevlerini, işleyişlerini inceleye bilim dalıdır.
Embriyoloji: Organizmanın gelişme devrelerini inceler. Özellikledöllenmiş yumurtadan (zigot) itibaren meydana gelen gelişme vefarklılaşmaları inceleyen bilim dalıdır.
Sitoloji: Hücrenin yapısını ve çalışmasını inceleyen bilim dalıdır.
Histoloji: Çok hücreli canlılardaki dokuların yapısını ve bu dokularınvücudun nerelerinde bulunduğunu,hangi organların yapısına katıldığınıinceleyen bilim dalıdır.
Genetik: Canlılardaki kalıtsal özelliklerin dölden döle nasıl geçtiğiniinceler. Ayrıca “gen” in yapısını görevini ve genlerde meydana gelendeğişiklikleri inceleyen bilim dalıdır.
Moleküler biyoloji: Canlıların yapısını, moleküler düzeyde inceleyen bilim dalıdır.
Ekoloji: Canlıların hem kendi aralarındaki hem de çevreleriyle olan ilişkilerini tek tek veya birlikte inceleyen bilim dalıdır.
Taksonomi: Canlıları benzerliklerine göre sınıflandıran bilim dalıdır.
Parazitoloji: Asalak olarak yaşayan canlıların yapı ve özelliklerini inceleyen bilim dalıdır.
Ontojeni: Bir bireyin evrimsel geçmişini inceler.
Filojeni: Bir grup organizmanın (soyun=türün) evrimsel geçmişi inceler.
Biyocoğrafya: Canlıların yeryüzündeki coğrafi dağılışını inceler.
Bakteriyoloji: Bakterileri inceler.
Viroloji: Virüsleri inceler.
Patoloji: Hastalıkların belirti ve nedenlerini inceler.
Biyometri: Biyolojik olayları istatiksel olarak inceler.
Mikrobiyoloji: Gözümüzle göremediğimiz mikroorganizmaların beslenme, üreme gibi yaşam şekillerini inceleyen bilim dalıdır.
Uzay Biyolojisi: Uzay şartlarında canlıların karşılaştıkları yenidurumları, bunların canlı üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini,canlıların uzaya uyum şartlarını araştıran bilim dalıdır.
Biyokimya: Canlıların yapısındaki kimyasal maddeleri ve yaşamın temeli olan biyokimyasal tepkimeleri inceleyen bilim dalıdır

Mikro Bioloji

Mon, 28 May 2007 22:58:53 +0300

Mikrobiyoloji bilim dalı, biyolojinin sayısız altkollarından yanlızca birisi olmasına karşın biyolojinin temelinioluşturduğunu söyleyebiliriz.Mikroorganizmalar mikroskobun icadındansonra keşfedilmesine karşın, Pasteur mikrobiyolojinin babasısayılmaktadır.

Pasteur'un kuduz aşısını bulmasından sonraki diğer büyük keşfi isehavasız ortamdaki bazı maya ve bakterilerin solunum son ürünü olarakalkolü verdiğini ortaya koymasıdır.

Mikroorganizmalar yalnızca mikroskopla görülebilen yaratıklardır.Buyaratıklar aklınıza gelebilecek hemen her yerde yaşarlar.Süreklisirkülasyon halinde bulunan atmosferden yerin derinliklerine, antartikabuzullarının içlerinden gayzer kaynaklarına kadar yeryüzünün hemen heryerinde yaşarlar.

Tıp alanında, endüstride, tarımda ve gıda sanayiindemikrorganizmalardan oldukça faydalanılır.Örneğin sütün yoğurt vepeynire dönüşmesi bakteriler sayesinde olur.Diğer bir bakteri türü isebazı çöp toplama merkezlerinde metan gazı üretimi için kullanılırlar.

Mikroorganizmalardan en bilinenlerini ise " Bakteriler "oluşturmaktadır.Diğer bilinenleri ise algler, tek hücreli yosunlar,tatlı su mikroorganizmaları, mayalar ve virüslerdir.

Bakteriler taksonomik olarak sınıflandırılırken " Prokaryot " sınıfına dahil edilirler.

Prokaryot sınıfındaki canlıların vücutları yanlızca bir hücreden oluşurve vücutlarını oluşturan hücrede organel (mitokondri, ribozom,endoplazmik retikulum vs.) bulunmaz ve ayrıca sahip oldukları DNA nınmuhafaza edildiği bir nukleusları (çekirdekleri) de yoktur.

Ökaryot (Eucaryota) sınıfına giren canlılar ise hem hücre içiorganellere sahiptir hemde tek hücreli canlılardan (Algler, mayalar,archaeler vs.) çok hücreli canlılara kadar (kedi, tavşan gibi) genişbir tür yelpazesine sahiptir.

Bakteriler bulundukları ortamın şartlarına karşı gösterdikleritoleransa görede sınıflandırılırlar. Örneğin asitli ortama toleransgösteren yada çok sıcak veya çok soğuk ortamlarda yaşayan bakterilergibi.

Bakteriler çok geniş bir yaşama alanına sahiptirler.Anartikada 0derecedeki buzulların içerisinde yaşadıkları gibi , " Gayzer " adıverilen ve 100 derece sıcaklıktaki kaynar su püskürten kuyularda bileyaşarlar.Bu kadar düşük soğuklukta ve bu kadar yüksek sıcaklıktayaşamlarını devam ettirebilmeleri, vücutlarındaki koruyucu " Kalkanenzimleri " ile başarılır.

Bakteriler yerin çok derinlerinde oksijen bulunmayan ortamlardayaşamaktadırlar. Öyleki oksijen gazı bu bakteriler için öldürücü etkisiolan bir zehir gibidir.Bu yüzden oksijenin ulaşamadığı derin yerlerdeyaşarlar.

Endüstride kullanılan bu bakteriler gerekli ortam koşulları sağlanmakkoşuluyla ortamdaki maddeleri kullanarak kendisi için enerji depolarkensolunum son ürünü olarakta metan gazını dışarı verir.Bu mükemmelbiyokimyasal özellikleri sayesinde insanlar tarafından çöp toplamamerkezlerinde metan gazı üretimi için kullanılırlar.

Mikroorganizmaların o kadar çok türü vardır ki bu türlerin yanlızca %1'i insan ve diğer canlılar üzerinde hastalık meydana getirirler.Geriyekalan % 99'luk çoğunluğa sahip türler ise doğada simbiyotik yadakommensal olarak yaşarlar.

Bakterilerin bazı türleri " Spor " veya " Kist " adı verilenkalkanlarla kendilerini kötü şartlara karşı korurlar.Bakteriler bukalkanlarla kendilerini yüzyıllar boyunca dış ortamdan izoleedebilirler.Ortam şartları düzeldiği zaman kist veya sporlarını kıraraktekrar hücre içi metabolik faaliyetlerini harekete geçirirler.

Bir bakteri ya ortama başka bir bakteri tarafından bırakılmış DNA yıyada ölmüş ve parçalanmış bir bakterinin DNA sını hücre duvarındaniçeri alarak kendi DNA zincirine ekler.Bu sayede başka bakterilerinsahip olduğu DNA bilgilerini kendine ekleyerek direnç sağlar.

Bakterilerin bu özelliği tıp alanında büyük problem teşkil eder.Örneğinhastalandınız ve doktorunuz size belirli periyotlarda kullanmanız içinantibiyotik (mikrop kırıcı) verdi.Eğer siz bu antibiyotiği gereği gibikullanmayıp aksatırsanız, bakterilerin birbirleri arasında DNAalışverişinde bulunmalarına zaman bakımında yardım etmiş olursunuz.

Bir bakteri antibiyotiği algıladığında direnç genlerini harekegeçirerek bir tür protein üretir.Bu protein antibiyotiğe karşıbakteriyi korur.Bakteri bununlada kalmaz ve antibiyotiğe direnç genininbir kopyasını çıkarıp ortama bırakır.Ortamda serbest dolanan ve dirençgenini taşımayan diğer bir bakteri ise kopyalanan bu geni kendibünyesine alarak kendisini dirençli hale getirmiş olur.

Bir bakterinin bu derece mükemmel bir donanımla antibiyotiklere veilaçlara karşı meydan okuması, ve oluşturduğu kalkanlarla yüzyıllarboyu hiç bir değişikliğe uğramadan kendini dış koşullara karşıkoruyabilmesi, bir yaradılış harikası olduğunu gözler önüne sermektedir.